Czy buty robocze można prać?

Jest to bardzo często zadawane pytanie, zarówno przez pracowników, jak i przez osoby odpowiedzialne za BHP w firmach.

Odpowiedź brzmi: to zależy od rodzaju butów roboczych, materiałów, z jakich są wykonane, oraz od zaleceń producenta.
Ale po kolei — omówimy to dokładnie, żebyś wiedział kiedy można prać, jak to robić bezpiecznie, a kiedy absolutnie nie wolno.

1. Najważniejsza zasada — zawsze sprawdź zalecenia producenta

Każde obuwie robocze ma instrukcję użytkowania (często na ulotce lub stronie producenta).
Tam znajdziesz informacje o czyszczeniu, konserwacji i ewentualnym praniu.
Niektóre modele, szczególnie buty tekstylne lub z mikrofibry, można czyścić nawet w pralce, ale większość obuwia ochronnego (S1–S5) nie jest do tego przystosowana.

2. Buty robocze skórzane – nie pierzemy w pralce

Skóra naturalna czy skóra nubukowa to materiały, które:

tracą elastyczność w wysokiej temperaturze,
mogą się odkształcić,
a kleje i podeszwy (np. z poliuretanu) mogą się rozkleić lub popękać.

Zamiast prania stosuje się:

czyszczenie wilgotną szmatką (lub miękką szczotką),
delikatne środki czyszczące – np. mydło do skór lub roztwór łagodnego detergentu,
suszenie w temperaturze pokojowej, nigdy przy kaloryferze lub w suszarce,
po wyschnięciu – impregnacja (sprayem lub pastą), która przywraca wodoodporność.

W praktyce: w budownictwie lub przemyśle ciężkim takie czyszczenie warto robić przynajmniej raz w tygodniu, żeby nie dopuścić do pękania skóry i utraty właściwości ochronnych.

3. Buty robocze z materiałów tekstylnych (np. S1 z siatką lub mikrofibrą)

Tu sytuacja jest inna. Niektóre modele można prać w pralce, ALE tylko jeśli producent to dopuszcza.
Wtedy obowiązuje kilka zasad:

program do tkanin delikatnych, max. 30°C,
bez wirowania lub z minimalnym wirowaniem,
bez wybielaczy, środków żrących i zmiękczaczy,
przed praniem – wyjąć wkładki i sznurówki,
suszyć naturalnie, nigdy w suszarce bębnowej.

Takie pranie dotyczy głównie butów lekkich (np. dla magazynierów, operatorów wózków, branży spożywczej, medycznej czy laboratoryjnej).

4. Buty robocze z gumy, PVC lub PU (np. kalosze, obuwie S4, S5)

Te buty można czyścić wodą, nawet pod ciśnieniem, a niektórzy myją je nawet myjką ciśnieniową.
Ważne jednak:

nie używać zbyt gorącej wody (max. 40°C),
nie stosować agresywnych środków chemicznych (mogą uszkodzić strukturę gumy),
po czyszczeniu osuszyć i posypać wnętrze talkiem lub środkiem antybakteryjnym, żeby zapobiec rozwojowi grzybów i pleśni.

5. Czy buty robocze można prac w pralce

Większości butów roboczych lepiej nie prać w pralce. Dlaczego nie należy tego robić? Bo może to:

osłabić klejenia i szwy,
zniszczyć wkładkę antyprzebiciową (metalową lub kompozytową),
zdeformować czubek ochronny (podnosek),
i w efekcie pozbawić but właściwości ochronnych, które są wymagane przez normę EN ISO 20345.

6. Praktyczna rada BHP-owca

W wielu zakładach wprowadza się system czyszczenia obuwia roboczego:

np. stanowiska z szczotkami rotacyjnymi lub sprężonym powietrzem,
specjalne suszarki do butów z nawiewem powietrza o stałej, niskiej temperaturze,
a w branżach „czystych” (spożywcza, farmaceutyczna) – rotacja obuwia, czyli zestawy na zmianę.

Więcej na temat obuwia roboczego przeczytasz w naszych artykułach: