Czyszczenie butów roboczych to absolutna podstawa ich trwałości, higieny i bezpieczeństwa. Nawet najlepszy but z normą S3 czy SRC straci swoje właściwości, jeśli będzie cały czas pokryty cementem, błotem, smarem albo solą. Dlatego regularne czyszczenie to nie tylko kwestia estetyki — to element BHP.

Przejdźmy przez temat po kolei.


1. Dlaczego buty robocze trzeba czyścić regularnie

Z punktu widzenia BHP i praktyki:

  • zabrudzona podeszwa = mniejsza przyczepność i ryzyko poślizgnięcia, nawet w butach SRC,
  • brud, sól, smary i cement niszczą szwy i kleje,
  • bakterie i pot w wilgotnym bucie powodują przykry zapach i rozwój grzybów,
  • warstwa kurzu blokuje działanie impregnatu (but przestaje być wodoodporny).

Dlatego zaleca się czyścić buty robocze codziennie po pracy – choćby wstępnie.


2. Jak czyścić buty robocze – krok po kroku

Krok 1. Wstępne oczyszczenie

  • Usuń błoto, cement, piach, olej – szczotką lub wilgotną szmatką.
  • Jeśli buty są bardzo brudne, możesz je opłukać letnią wodą (max 30°C).
  • Nie mocz całych butów – zwłaszcza skórzanych.

Do usuwania cementu i kurzu warto mieć osobną twardą szczotkę.


Krok 2. Mycie właściwe – zależnie od rodzaju materiału

Materiał buta: skóra licowa (gładka). Czym czyścić? Ciepła woda + delikatne mydło / szare mydło / mleczko do skór. Czego unikać? Detergentów, alkoholu, płynów do naczyń.

Materiał buta: Nubuk, zamsz, welur. Czym czyścić? Szczotka z miękkim włosiem + pianka do nubuku lub specjalna gąbka. Czego unikać? Wody, tłuszczów, kremów, past nabłyszczających.

Materiał buta: Tkanina techniczna, mikrofibra (np. Cordura). Czym czyścić? Letnia woda + mydło dla tkanin. Czego unikać? Wybielaczy, silnych środków chemicznych.

Materiał buta: Guma, PU, PVC (kalosze, buty spawalnicze). Czym czyścić? Ciepła woda + płyn uniwersalny / delikatny detergent. Czego unikać? Rozpuszczalników, benzyny, acetonu.

Materiał buta: Metalowe podnoski / elementy. Czym czyścić? Wilgotna ściereczka + preparat antykorozyjny. Czego unikać? Rdzy, szlifowania papierem ściernym.


Krok 3. Odtłuszczanie (opcjonalne)

Jeśli buty mają ślady oleju, smaru lub asfaltu:

  • Użyj benzyny ekstrakcyjnej lub izopropanolu (IPA) na szmatce.
  • Delikatnie przetrzyj zabrudzone miejsce.
  • Następnie umyj wodą z mydłem, żeby usunąć resztki.

Nigdy nie używaj rozpuszczalników nitro – mogą rozpuścić klej podeszwy!


Krok 4. Suszenie

  • Wysusz buty w temperaturze pokojowej.
  • Nigdy na kaloryferze, przy ognisku, opalarką, suszarką — grozi to pęknięciem skóry lub rozklejeniem podeszwy.
  • Włóż do środka gazetę lub pochłaniacz wilgoci (np. żel krzemionkowy) – przyspieszy schnięcie i pochłonie zapachy.


Krok 5. Konserwacja i impregnacja

Po wyschnięciu:

  1. Wyczyść but jeszcze raz miękką szczotką.
  2. Nałóż odpowiedni impregnat (np. wosk, spray lub nanoimpregnat – zależnie od materiału),
  3. Pozostaw do wyschnięcia przez noc.


3. Jak często czyścić buty robocze

Warunki pracy Częstotliwość czyszczenia
Biuro, magazyn suchy 1–2× w tygodniu
Warsztat, produkcja, stolarnia Co 2–3 dni
Budowa, błoto, cement, deszcz Codziennie
Spożywka, myjnia, mokre środowisko Po każdej zmianie
Zima (śnieg, sól) Codziennie + usuwanie soli wodą z octem (1:1)


4. Czego NIE robić przy czyszczeniu butów roboczych

  • Nie prać butów w pralce – chyba, że zezwala na to producent. Więcej na ten temat przeczytasz tutaj: Czy buty robocze można prać?.
  • Nie używać wybielaczy, rozpuszczalników, płynów do mycia szyb.
  • Nie suszyć przy grzejniku może dojść do odklejenia lub pęknięcia skóry.
  • Nie używać tłuszczu kuchennego ani wazeliny kosmetycznej rozpuszczają kleje.


5. Dodatkowe triki profesjonalisty BHP

  • Używaj 2 par butów roboczych – na zmianę (jedna schnie, druga w użyciu).
  • Wkładki pierz regularnie (1× w tygodniu) – w ciepłej wodzie z sodą lub octem.
  • Stosuj dezodorant lub spray antybakteryjny.
  • Czyść podeszwę – zwłaszcza w strefie palców i pięty, bo tam gromadzi się cement i tłuszcze, które zmniejszają przyczepność (SRC).
  • Zimą spłukuj sól – najlepiej roztworem wody z octem (1:1).


Więcej na temat obuwia roboczego i nie tylko, przeczytasz w naszych artykułach: