Czyszczenie butów roboczych to absolutna podstawa ich trwałości, higieny i bezpieczeństwa. Nawet najlepszy but z normą S3 czy SRC straci swoje właściwości, jeśli będzie cały czas pokryty cementem, błotem, smarem albo solą. Dlatego regularne czyszczenie to nie tylko kwestia estetyki — to element BHP.
Przejdźmy przez temat po kolei.
1. Dlaczego buty robocze trzeba czyścić regularnie
Z punktu widzenia BHP i praktyki:
- zabrudzona podeszwa = mniejsza przyczepność i ryzyko poślizgnięcia, nawet w butach SRC,
- brud, sól, smary i cement niszczą szwy i kleje,
- bakterie i pot w wilgotnym bucie powodują przykry zapach i rozwój grzybów,
- warstwa kurzu blokuje działanie impregnatu (but przestaje być wodoodporny).
Dlatego zaleca się czyścić buty robocze codziennie po pracy – choćby wstępnie.
2. Jak czyścić buty robocze – krok po kroku
Krok 1. Wstępne oczyszczenie
- Usuń błoto, cement, piach, olej – szczotką lub wilgotną szmatką.
- Jeśli buty są bardzo brudne, możesz je opłukać letnią wodą (max 30°C).
- Nie mocz całych butów – zwłaszcza skórzanych.
Do usuwania cementu i kurzu warto mieć osobną twardą szczotkę.
Krok 2. Mycie właściwe – zależnie od rodzaju materiału
Materiał buta: skóra licowa (gładka). Czym czyścić? Ciepła woda + delikatne mydło / szare mydło / mleczko do skór. Czego unikać? Detergentów, alkoholu, płynów do naczyń.
Materiał buta: Nubuk, zamsz, welur. Czym czyścić? Szczotka z miękkim włosiem + pianka do nubuku lub specjalna gąbka. Czego unikać? Wody, tłuszczów, kremów, past nabłyszczających.
Materiał buta: Tkanina techniczna, mikrofibra (np. Cordura). Czym czyścić? Letnia woda + mydło dla tkanin. Czego unikać? Wybielaczy, silnych środków chemicznych.
Materiał buta: Guma, PU, PVC (kalosze, buty spawalnicze). Czym czyścić? Ciepła woda + płyn uniwersalny / delikatny detergent. Czego unikać? Rozpuszczalników, benzyny, acetonu.
Materiał buta: Metalowe podnoski / elementy. Czym czyścić? Wilgotna ściereczka + preparat antykorozyjny. Czego unikać? Rdzy, szlifowania papierem ściernym.
Krok 3. Odtłuszczanie (opcjonalne)
Jeśli buty mają ślady oleju, smaru lub asfaltu:
- Użyj benzyny ekstrakcyjnej lub izopropanolu (IPA) na szmatce.
- Delikatnie przetrzyj zabrudzone miejsce.
- Następnie umyj wodą z mydłem, żeby usunąć resztki.
Nigdy nie używaj rozpuszczalników nitro – mogą rozpuścić klej podeszwy!
Krok 4. Suszenie
- Wysusz buty w temperaturze pokojowej.
- Nigdy na kaloryferze, przy ognisku, opalarką, suszarką — grozi to pęknięciem skóry lub rozklejeniem podeszwy.
- Włóż do środka gazetę lub pochłaniacz wilgoci (np. żel krzemionkowy) – przyspieszy schnięcie i pochłonie zapachy.
Krok 5. Konserwacja i impregnacja
Po wyschnięciu:
- Wyczyść but jeszcze raz miękką szczotką.
- Nałóż odpowiedni impregnat (np. wosk, spray lub nanoimpregnat – zależnie od materiału),
- Pozostaw do wyschnięcia przez noc.
3. Jak często czyścić buty robocze
| Warunki pracy | Częstotliwość czyszczenia |
| Biuro, magazyn suchy | 1–2× w tygodniu |
| Warsztat, produkcja, stolarnia | Co 2–3 dni |
| Budowa, błoto, cement, deszcz | Codziennie |
| Spożywka, myjnia, mokre środowisko | Po każdej zmianie |
| Zima (śnieg, sól) | Codziennie + usuwanie soli wodą z octem (1:1) |
4. Czego NIE robić przy czyszczeniu butów roboczych
- Nie prać butów w pralce – chyba, że zezwala na to producent. Więcej na ten temat przeczytasz tutaj: Czy buty robocze można prać?.
- Nie używać wybielaczy, rozpuszczalników, płynów do mycia szyb.
- Nie suszyć przy grzejniku – może dojść do odklejenia lub pęknięcia skóry.
- Nie używać tłuszczu kuchennego ani wazeliny kosmetycznej – rozpuszczają kleje.
5. Dodatkowe triki profesjonalisty BHP
- Używaj 2 par butów roboczych – na zmianę (jedna schnie, druga w użyciu).
- Wkładki pierz regularnie (1× w tygodniu) – w ciepłej wodzie z sodą lub octem.
- Stosuj dezodorant lub spray antybakteryjny.
- Czyść podeszwę – zwłaszcza w strefie palców i pięty, bo tam gromadzi się cement i tłuszcze, które zmniejszają przyczepność (SRC).
- Zimą spłukuj sól – najlepiej roztworem wody z octem (1:1).
Więcej na temat obuwia roboczego i nie tylko, przeczytasz w naszych artykułach: